Ngồi xuống cạnh bánh xe và thấy trên hông lốp chi chít những đường nứt nhỏ như vết chân chim? Đây là hiện tượng rất thường gặp ở xe hay đỗ ngoài trời hoặc bộ lốp đã dùng nhiều năm. Lốp ô tô bị nứt chân chim không phải lúc nào cũng cần thay ngay, nhưng cũng tuyệt đối không nên xem nhẹ. Bài viết giúp bạn hiểu nguyên nhân, tự đánh giá mức độ và biết khi nào cần thay lốp.

Nứt chân chim trên lốp là gì?

Nứt chân chim là những vết rạn nhỏ, chằng chịt trên bề mặt cao su, thường xuất hiện ở hông lốp, vai lốp hoặc dưới đáy các rãnh gai. Tài liệu nước ngoài thường gọi hiện tượng này là "dry rot" (lốp lão hóa khô). Theo Les Schwab, đây là dấu hiệu cao su của lốp bị xuống cấp, đi kèm với việc bề mặt bạc màu, cứng và giòn hơn.

Cao su lốp được pha thêm dầu và phụ gia để giữ độ dẻo. Theo thời gian, dưới tác động của nhiệt, tia UV và ozone trong không khí, các thành phần này suy giảm, cao su co ngót và bắt đầu rạn nứt.

Ảnh minh họa: Chrismeraz / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Nguyên nhân khiến lốp ô tô bị nứt chân chim

Lão hóa theo tuổi lốp

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất khiến lốp ô tô bị nứt chân chim. Michelin Việt Nam cho biết lốp để lâu trên 5 năm sẽ bắt đầu có dấu hiệu lão hóa cao su với các vết nứt; lốp ít chạy nhưng để lâu vẫn bị lão hóa hóa học do tiếp xúc với oxy và nhiệt độ môi trường. Bạn có thể kiểm tra tuổi lốp qua mã DOT theo hướng dẫn trong bài lốp ô tô có hạn sử dụng không.

Nắng nóng và tia UV

Khí hậu nóng, nắng gắt quanh năm như ở Việt Nam khiến cao su nhanh mất độ dẻo. Xe thường xuyên đỗ ngoài trời, lốp phơi nắng trực tiếp nhiều giờ mỗi ngày sẽ nứt sớm hơn xe để trong hầm hoặc có mái che.

Xe để lâu không chạy

Les Schwab lưu ý rằng xe ít sử dụng, đỗ một chỗ lâu ngày, nhất là ngoài trời, có lốp xuống cấp nhanh hơn. Khi lăn bánh, cao su được "vận động" liên tục; khi đứng yên, một vùng lốp bị ép dẹt trong thời gian dài và dễ rạn.

Áp suất lốp không đúng

Lốp non hơi bị uốn cong nhiều ở hông khi chạy, sinh nhiệt và tạo ứng suất lặp đi lặp lại, làm vết nứt xuất hiện và lan nhanh. Lốp quá căng cũng không tốt cho cao su. Mức áp suất chuẩn bạn xem trong bài áp suất lốp ô tô bao nhiêu là chuẩn.

Hóa chất và cách vệ sinh không phù hợp

Các dung dịch tẩy rửa mạnh, sản phẩm gốc dầu mỏ hoặc hóa chất không dành cho lốp có thể làm cao su khô và nứt. Nên dùng sản phẩm chăm sóc lốp phù hợp và rửa sạch hóa chất bám trên lốp.

Ảnh minh họa: Shixart1985 / Wikimedia Commons, CC BY 2.0

Lốp ô tô bị nứt chân chim có nguy hiểm không?

Mức độ nguy hiểm khi lốp ô tô bị nứt chân chim phụ thuộc vào độ sâu, vị trí và mật độ vết nứt. VietNamNet xếp lốp nứt chân chim vào nhóm dấu hiệu hư hỏng dễ nhận thấy nhất cần được xử lý:

Vết nứt ở hông lốp đáng lo hơn ở mặt gai, vì hông lốp mỏng và phải co giãn liên tục khi xe chạy. Nứt sâu làm yếu kết cấu lốp, có thể dẫn đến rò hơi, phồng lốp hoặc nổ lốp khi chạy tốc độ cao, chở nặng hay trời nắng nóng. Nếu thấy lốp vừa nứt vừa có chỗ phồng, hãy đọc thêm bài lốp ô tô bị phồng.

Một cách kiểm tra đơn giản: dùng ngón tay miết nhẹ lên vết nứt. Nếu vết nứt mở rộng, sâu hoặc cao su có cảm giác giòn, vụn thì nên đưa xe đi kiểm tra ngay.

Khi nào phải thay lốp bị nứt?

Michelin Việt Nam khuyến nghị: sau 5 năm sử dụng, lốp nên được kỹ thuật viên kiểm tra ít nhất mỗi năm một lần; lốp đã quá 10 năm nên thay mới dù gai chưa mòn tới giới hạn. Kết hợp với mức độ nứt ở bảng trên, lốp ô tô bị nứt chân chim nên được thay khi:

• Vết nứt sâu, lan rộng hoặc xuất hiện ở chân lốp gần mâm.
• Lốp vừa nứt vừa phồng, rách hoặc lộ lớp bố.
• Lốp thường xuyên mất hơi dù không bị đinh.
• Lốp đã quá tuổi khuyến nghị.

Khi thay, dịch vụ thay lốp nên đi kèm dịch vụ cân bằng động lốp xe ô tô để bánh xe quay êm. Nếu lốp cũ mòn lệch, hãy kiểm tra thêm với dịch vụ cân chỉnh thước lái để lốp mới không mòn lại như cũ. Đừng quên kiểm tra cả lốp dự phòng, vì lốp nằm im trong cốp nhiều năm cũng bị lão hóa.

Ảnh minh họa: LeMichael8594 / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Cách hạn chế lốp bị nứt chân chim

• Giữ áp suất đúng khuyến cáo và kiểm tra định kỳ khi lốp nguội.
• Ưu tiên đỗ xe trong bóng râm, hầm gửi xe hoặc nơi có mái che.
• Cho xe lăn bánh thường xuyên; nếu phải để lâu, hãy bơm đủ hơi và di chuyển xe định kỳ.
• Vệ sinh lốp bằng nước sạch hoặc dung dịch chuyên dụng, tránh hóa chất mạnh và sản phẩm gốc dầu mỏ.
• Đảo lốp định kỳ với dịch vụ đảo lốp để kỹ thuật viên có dịp quan sát kỹ từng lốp.

Mỗi lần đưa xe đi thay dầu nhớt động cơ, bạn cũng nên nhờ kiểm tra nhanh tình trạng hông lốp. Nếu lốp gặp sự cố trên đường, hãy gọi cứu hộ lốp 24h; trường hợp xe để lâu không nổ máy do hết điện, dịch vụ cứu hộ ắc quy 24h có thể hỗ trợ bạn.

Dịch vụ liên quan tại Thế Giới Lốp

• Dịch vụ thay lốp
• Dịch vụ đảo lốp
• Dịch vụ cân bằng động lốp xe ô tô
• Dịch vụ cân chỉnh thước lái
• Thay dầu nhớt động cơ
• Cứu hộ lốp 24h
• Cứu hộ ắc quy 24h

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Lốp mới mua đã có vết nứt nhỏ có sao không? Lốp mới đúng chuẩn thường không có vết nứt. Nếu thấy rạn trên lốp mới, hãy kiểm tra mã DOT xem lốp đã sản xuất bao lâu và báo ngay cho nơi bán.

Vết nứt chân chim có vá được không? Không. Nứt chân chim là dấu hiệu cao su lão hóa trên diện rộng, không phải lỗ thủng cục bộ nên không thể vá. Lốp cần được theo dõi hoặc thay tùy mức độ.

Bôi dung dịch dưỡng lốp có làm hết vết nứt không? Dung dịch dưỡng giúp bề mặt lốp trông bóng hơn nhưng không phục hồi được cao su đã nứt. Hãy chọn sản phẩm phù hợp và không dùng loại có gốc dầu mỏ.

Lốp gai còn dày nhưng bị nứt có cần thay không? Độ dày gai không phải tiêu chí duy nhất. Nếu vết nứt sâu, lan rộng hoặc lốp đã quá tuổi, bạn vẫn nên thay dù gai còn nhiều.

Xe ít đi có cần kiểm tra lốp thường xuyên không? Có. Lốp xe ít chạy vẫn lão hóa theo thời gian, thậm chí nhanh hơn nếu đỗ ngoài trời. Hãy kiểm tra áp suất và quan sát hông lốp định kỳ.

Nguồn tham khảo

• Michelin Việt Nam – Khi nào nên thay lốp xe ô tô: Dấu hiệu nhận biết và các lưu ý
• Les Schwab – What Is Tire Dry Rot? Signs & How to Prevent It
• VietNamNet – 5 dấu hiệu cảnh báo lốp xe của bạn có vấn đề cần khắc phục

Kiểm tra lốp định kỳ cùng Thế Giới Lốp

Phát hiện sớm lốp ô tô bị nứt chân chim giúp bạn chủ động thay lốp đúng lúc và tránh rủi ro trên đường. Hãy đặt lịch tại thegioilop.vn hoặc ghé chi nhánh Thế Giới Lốp gần nhất để kỹ thuật viên kiểm tra tình trạng và tuổi lốp cho xe của bạn.